Yerli Elektrikli Otomobilin Geleceği

Birkaç gün önce Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu(TOGG) tarafından “Yeniliğe Yolculuk” sloganı ile elektrikli otomobil prototipi tanıtıldı.  Tasarımı İtalyan Pininfarina şirketine yaptırılan SUV ve C sedan modeller çok beğenildi. Tamamı elektrikli olan bu otomobillerin 2022 sonuna doğru üretime geçmesi planlanıyor. Acaba başarılı olabilir mi ya da ne kadar başarılı olabilir?

Elektrikli otomobil denilince akla ilk Tesla firması geliyor. Ağırlıklı olarak Amerika’da üretim ve satışlarını gerçekleştiren firma yılda 350 bin araç üretimini yakalamış durumda. Yeni fabrikasını Çin’de kurdu ve Uzakdoğu’da önemli bir satıcı olacak gibi görünüyor. Bu alanda yatırım yapan pek çok otomotiv firması mevcut. VW grubu, BMW, Lexus, Kia, Mazda, Volvo, Ssangyong, Chery gibi pek çok marka ya üretim gerçekleştiriyor ya da planlama ve tasarım aşamasında.

Dünya genelinde her yıl 80 milyonun üzerinde otomobil satılıyor. Bunların çok büyük kısmı içten yanmalı motorlara sahip. Toyota’nın önderlik ettiği az miktarda otomobil hibrit motorlu ve çok az araç elektrikli. Elektrikli araçlar Çin’de, Amerika’da ve Avrupa’nın bazı ülkelerinde yaygınlaşmaya başladı. Bu araçları kullanmanın pek çok avantajı olduğu gibi dezavantajları da mevcut.

Elektrikli araçlar çok fazla güç üretebiliyor, çok verimli çalışıyor, içten yanmalı motorlara göre çok daha az parçaya sahip ve rutin bakımları yok, kullanım esnasında çevreyi kirletmiyorlar ve tükettiği enerji bedelleri çok düşük. Diğer taraftan yüksek kapasiteli piller kullanıldığından çok daha pahalılar, menzilleri kısa, ev akımı ile şarj edilmesi uzun sürüyor ve pil hücreleri 8 yıl civarında ömre sahip. (Tesla, Model 3’te 8 yıl veya 160.000 km için %70 pil kapasitesini garanti ediyor.)

Türkiye otomobil satışları açısından çok küçük pazara sahip. Pazar şimdiye kadar hiç 756 bin seviyesini geçemedi. 2019’da Türkiye’de toplam otomobil satışı 387 bin oldu. Benzer nüfusa sahip Almanya’da bu yılın ilk 11 ayında 3,3 milyon otomobil satıldığını düşünürsek ne kadar küçük bir pazara sahip olduğumuz daha iyi anlaşılır. Ülkemizde otomobillere %18 KDV dışında, %45 ila %160 arasında özel tüketim vergisi(ÖTV) uygulanıyor. Bu durum düşük satışların en önemli sebeplerinden biri.

Hedeflenen yatırımın 13 sene içerisinde tamamlanması ve yatırımın sonunda 175 bin araç üretim kapasitesine sahip olunması planlanıyor. Üretilen araçların sadece %10’unun dış pazarlara satılması bekleniyormuş.  Yani 157.500 araç iç pazarda satılacak. Şimdiye kadar ülke içinde satılan otomobilin 756 bini geçmediğini düşünürsek bu kadar elektrikli otomobilin iç piyasaya satılması çok zor. Başarıya ulaşılmak isteniyorsa daha fazla elektrikli otomobilin ihraç edilmesi gerekiyor. 2019’un ilk 11 ayında Türkiye’de sadece 176 elektrikli otomobil satıldığını vurgulamakta fayda var.

Türkiye’de satılan otomobillerin 3’te 1’i ila 4’te 1’ini filo şirketleri alıyor. Bu araçların hedeflenen miktarda satılabilmesi için alacağını söyleyen kamu kurum ve kuruluşlarının yanı sıra filo şirketleri için de cazip olmalı. Bunun için hızlı şarj istasyonlarının en azından büyük şehirlere kurulması şart. Çünkü normal elektrik ile şarj 8-10 saat kadar sürüyor.

Elektrikli araçlarda en önemli zorluk pillerin uygun maliyetle üretilebilmesi. 1 kWh’lık pilin üretim maliyeti halihazırda 180 dolar civarında. 400 beygir gücünde üretilmesi hedeflenen güçlü SUV modelinde 90 kWh’lık pil kullanılması hedefleniyormuş. 2 yıl sonra pilin birim maliyetinin 150$ olması durumunda sadece pil bedeli 13.500 dolar olacak. Yani aracın motor maliyeti en az 80 bin lira. Diğer aksamın 120 bin lira olması durumunda aracın maliyeti 200 bin lirayı buluyor. Bu bedele şirket karı, bayi karı, %7 ÖTV ve %18 KDV’yi eklersek üretilecek araç 250 bin liranın üzerinde olacak. Tesla’nın en ucuz modelinin 40 bin dolar olduğunu vurgulayalım.

Türkiye pazarında satılan araçların büyük kısmı düşük vergi diliminde ve ucuz olan A, B ve C sınıfı araçlar. 2019’ın ilk 11 ayında satılan araçların %85’i bu sınıftaki araçlardan oluşmuş. Üretilmesi planlanan araç fiyatının yüksek olması satış rakamlarını aşağı çekecek. Diğer taraftan vergi teşviki(KDV, ÖTV) de pek mümkün değil çünkü Gümrük Birliği mevzuatı gereğince birlik üyelerinden ithal edilen aynı sınıftaki araçlara farklı vergilendirme yapılamaz. Vergi indirimi olması durumunda tüm Gümrük Birliği ülkeleri bundan faydalanacak ve yerli firma iç piyasada küresel firmalarla rekabet etmek zorunda kalacak.

Sonuç olarak ülkemizde halkın alım gücü az, vergiler yüksek, otomobil satışları çok düşük. Gümrük Birliği içerisinde olmamız yerli otomobiller için dolaylı vergi teşviki verilmesine engel. Elektrikli otomobiller halihazırda yüksek üretim maliyetlerine sahip ve bu araçların kullanımı için hızlı şarj altyapısı gerekiyor. Pil ömrünün 8 yıl kadar olması Türkiye gibi ortalama araç yaşının yüksek olduğu ülkelerde dezavantaj. Tanıtımı yapılan ve 2022 sonunda ilk SUV modelini üretmesi hedeflenen TOGG oluşumunun başarıya ulaşması zor görünüyor.

“Yerli Elektrikli Otomobilin Geleceği” için 5 yanıt

  1. Yani biraz hayaldiyorsunuz.Yada ben prestij için yaparım ne olursa olsun diyemi düşünüyor devletlulerimiz.

  2. Yahu 40 bin dolar demişsin tesla ta, vergisiz. Vergisiyle oldukça yüksek olacak zaten. Bu işi yapmak ve yaşatmak şart.

  3. Makale çok sayıda yanlış ve eksik bilgi içeriyor. Tamam muhalif olabilirsiniz ama bu yaptığınız tamamen art niyet. Pil ömrü 8 yıl değil garanti süresi 8 yıl bu süreden sonra tabiki pilin ömrü azalacaktır ama öyle bir anlatmışsınız ki sanki 8 yıl sonra pil tamamen çöpe gidecek anlamı çıkıyor. Bir diğer mevzu Türkiyede kurulan DC şarj istasyonları ile şarj süreleri halihazırda %80 kısmı nı 40 50 dakikada şarj etmekte ve bu istasyonların sayısı 2022 ye kadar tüm Türkiye ye yayılacak. Yani şarj alt yapısı tamamlanacak.Şuan bu arabanın tek handikabı fiyatı. Oda batarya maliyetlerinin düşmesiyle fiyatın önümüzdeki yıllarda daha makul seviyelere çekilebileceğimi düşünüyorum.

    1. 8 yıl kullanayım ancak ilk günkü gibi kalsın gibi bir durum yok. Tesla Model 3 için 8 yıl veya 160.000 km de %70 pil kapasitesini garanti ediyor. Hangisi önce dolarsa. Pillerin ilk kullanımdan itibaren ömrü azalmaya başlıyor. 8 yıldan sonra değil.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir